Yearly Archives - 2018

Dragon-filosofie: Geld volg lewe

Geld vloei in die rigting van dit wat vir jou belangrik is. Verstaan wat vir jou belangrik is en jy het reeds ‘n groot stap vorentoe gegee om met jou geld te werk. Dit waarvoor jy kniel is dit wat jou óf gaan laat vlieg, óf vasgekelder gaan hou op die grond. Mense is dikwels tevrede met grond bestaan omdat hulle nie weet dat daar groter moontlikhede is nie. Die begin van ‘n nuwe lewe is om eerlike vrae oor jou lewe te vra. Is dit wat ek nou doen, wat ek wil doen, vir die res van my lewe? Maak hierdie ding, geselskap, werk of stokperdjie my werklik gelukkig? Voel ek vol nadat ek gedoen het wat ek doen, of is daar steeds ‘n gat in my siel? Dit is egter nie maklik om te kry wat jou regtig gelukkig maak nie. Die enigste werklike manier om jou lewensrigting te vind is om, gebasseer op die navorsing wat jy gedoen het, en jou intuïsie, ‘n rigting te kies en ‘n paar myl op daardie pad te loop. Jy gaan eers weet of iets vir jou bedoel is as jy tyd daarmee spandeer het. Toets jou lewe nou. As jy positief kan antwoord op die volgende vrae, is jy waar jy moet wees. As jy nie kan “ja” antwoord nie, moet jy óf ‘n nuwe lewensrigting probeer óf jy moet, in die woorde van Richard Rohr, met nuwe oë na jou lewe kyk. Hier is die vrae: 1. Is dit wat jy doen vir jou ‘n uitdaging?, 2. Bring dit wat jy doen jou nader aan mense? 3. Voel jy, dat dit wat jy doen, ‘n verskil maak aan die wêreld? 4. Voel jy ‘n sensasie van vreugde en vervullig as jy doen wat jy doen? As jy verstaan wat jy wil doen … dan … en eers dan kan jy die somme doen om te weet hoeveel geld dit jou gaan kos.

Hoekom jy die beleggingspad saam met iemand moet stap?

Daniel Kahneman, die gedrags-ekonoom en ‘n Nobel-Prys wenner vir ekonomie, maak die standpunt dat mense geneig is om hulleself meer positief te evalueer as wat hulle werklik is. Volgens Kahneman doen ons dieselfde met ons benadering tot beleggings. Ons word gebore met die benadering om positief te wees oor die toekoms, onsself en ons vermoë om beleggings te bemeester. Dit is eers as die lewe ons ‘n paar harde houe gegee het dat ons negatief en pessimisties word. Ons besluite, NOU, ten opsigte van die toekoms word afgelei uit historiese gegewens. Byvoorbeeld: ek het as kind ‘n prentjie geteken, en toe lag die klas vir my. My afleiding is; ek is nie goed met kuns nie; of ek is nie kreatief nie; of ek kan nie teken nie. As ek vandag die besluit moet neem of ek iets moet doen wat met teken of kuns te doene het, is my onmiddellike antwoord: “Ek is nie kreatief of kunstig nie.”

Met beleggings gebruik ons ook bogenoemde model. Miskien het jy eens op ‘n tyd jou beleggingsprentjie mooi probeer teken en toe verbrand jy jou vingers. Daar is by wyse van spreke vir jou gelag. Jy besluit dan dat aandele-beleggings nie vir jou is nie of jy belê te konsterwatief, al vereis jou finansiële posisie dat jy meer risiko moet opneem. Die ander dag sê iemand vir my; hy glo nie in belê nie want, sê hy, dit is doppel. Hy reken hy doen baie beter om sy seldsame karre te smous. Die teenpool hiervan is natuurlik mense wat wegspring en glo hulle eie vernuf gaan die ding vir hulle doen. Dan vaar hulle gewoonlik in spekulatiewe goed soos Bitcoin in. Die probleem met die oor-optimistiese persoon is dat, net soos met die negatiewe persoon, hulle optrede gedryf word deur emosie. Dit is juis emosionele besluite wat ‘n mens dom besluite laat neem.

In navorsing wat in 2015 doen is, is uitgewys dat die gemiddelde belegger baie swakker gedoen het as wat die S&P 500 (Amerikaanse Markte), in die laaste 30 jaar opgelewer het. Kyk na die aangehegte tabel. Vergelyk die “Equity Funds” tabel met die S&P 500 tabel. Die slotsom van die navorsing: emosie speel ‘n negatiewe rol in beleggers se besluite. Hulle klim op verkeerde tye in, in die mark en onttrek weer op verkeerde tye.

Hoekom moet jy jou beleggingspad saam met iemand loop? Die antwoord: NIE… soos wat baie glo, omdat jy die leek is en die Welvaart Beplanner die slim professionele persoon is nie; MAAR WEL om iemand te hê wat saam met jou dink, saam met jou navorsing te kan doen EN bowenal die emosie-faktor te minimaliseer.